Een college archeologie……

Al fietsend bij de Elspeetse heide zag ik opeens een soort monument. Ik stapte af en zei tegen Wim, even kijken wat het is.
Hij kwam ook kijken en werd meteen enthousiast. Het was namelijk een replica van een grafheuvel.
In Gelderland zijn veel grafheuvels nog, wij hebben er al heel wat gezien en Wim heeft er al heel veel over verteld. Maar met deze replica kon je precies zien hoe zo’n grafheuvel was opgebouwd en werd het gevisualiseerd. Ik kreeg meteen een lesje cultuurhistorie/archeologie. Let op zei Wim, bij de les blijven want dit is op universitair niveau (hij kan zo lekker interessant doen op zijn tijd maar het klopte wel). Ik ging geduldig zitten luisteren en vond het trouwens heel interessant om te horen, snapte het helemaal en zei na afloop, waarom ben jij nooit les gaan geven. Hij kan het echt duidelijk overbrengen.

Hij was helemaal in zijn element. En na afloop vond ik het boven op die grafheuvel wel leuk om even op de foto te gaan. (natuurlijk pas na het college dat snappen jullie wel toch? ) Zelf had hij ook diverse keren opgravingen gedaan bij grafheuvels waar dan ook de kwadrantenmethode wordt gebruikt. Dat wil zeggen dat een kwart van zo’n heuvel opgegraven wordt waarmee al aan beide kanten de grondlagen en opbouw gezien kan worden. Soms komt er nog een tweede kwadrant afgegraven die dan diagonaal ligt, op die manier blijven nog twee delen intact en is toch alles te zien wat ze willen zien. In de grafheuvels kregen de doden ook wel grafpotten mee met daarin eten of andere zaken die ze na hun dood nodig zouden kunnen hebben. Vaak waren de grafheuvels ombouwd met palen zodat er een duidelijke afscheiding was tussen het rijk der levende en het dodenrijk. Dat was ook bij de replica het geval. Ook daar was een grafpot bij en een urn die in een latere periode gebruikt werd. (als ik alles goed onthouden heb hoor, het was een heel verhaal).

Archeologisch onderzoek en bescherming
Grafheuvels staan geregistreerd op de lijst van archeologische monumenten en ze genieten bescherming volgens de Monumentenwet. Om de wetenschappelijke en landschappelijke waarde ervan te bewaren worden de overblijfselen geconsolideerd door het verwijderen van begroeiing en het herstellen van beschadigingen. In bepaalde gevallen worden, uit toeristische en educatieve overwegingen, heuvels die zijn verdwenen maar waarvan de gegevens nog wel bekend zijn geheel gereconstrueerd. Er is veel archeologisch onderzoek gedaan naar grafheuvels. Professor Albert van Giffen bedacht hiervoor de kwadrantenmethode.Hoewel er in de loop der eeuwen veel zijn verdwenen, is de plek van zo’n 3000 grafheuvels bekend, waarvan 636 terreinen aangewezen zijn als rijksbeschermd monument
Geschiedenis
De oudst bekende grafheuvel in Nederland is ongeveer 5000 jaar geleden aangelegd bij Apeldoorn.

Op het bord dat er bij stond werd alles nog een keer duidelijk beschreven. We bleken op een stukje van een archeologische route te fietsen en ik denk zomaar wel dat hij gaat zoeken of we nog een keer een stuk van die route kunnen rijden. Ik vind het prima ik hou er wel van om hier en daar rond te kijken en wat nieuws te leren. Daar ben je tenslotte nooit te oud voor.