Niet knerpen…….

VrijheidAls ik vroeger wel eens iets had zei mijn moeder altijd “zit niet te knerpen” het gaat vanzelf weer over. En meestal klopte dat dan ook wel.
Zij was niet zo van het sentiment en “ach kind wat heb je nou”…. en die instelling heb ik ook nog steeds een beetje.
Ga dan ook niet lopen (schrijven) knerpen op mijn blog en heel eerlijk gezegd gaat het gewoon beter dan ik verwacht had.
Gisteren was het echt wel heel vervelend, zeker de trap op en af was even een dingetje maar ik dacht “niet knerpen” je komt vanzelf boven c.q. beneden weer dan maar twee stappen op een tree tegelijk. Ik had nog een afspraak voor een interview en ben toch op mijn fiets gestapt. Het ging net, alleen het op en afstappen was nog wel vervelend. Mijn knie kon nog slecht buigen. Als ik eenmaal aan het fietsen was ging het aardig.
Afijn ik zit toch wel te knerpen, dus stoppen daarmee. Vandaag ging het al een stuk beter en vanmiddag ben ik lekker een eind gaan fietsen. Morgen zie ik een bakje Hema wel weer zitten.
Had vandaag weer een interview voor het blad van het zorgcentrum. Ze willen het blad wat gaan vernieuwen en daarom iedere keer als het verschijnt een thema er aan koppelen en dit keer is dat 75 jaar bevrijding.
Vandaag interviewde ik een nieuw hoofd zorg, een leuk gesprek, een leuk spontaan mens. Aan het eind van het interview vertelde ik haar van het thema en vroeg of ze daar ook iets mee had. En dat had ze. Zo’n indrukwekkend verhaal over haar Joodse oma.
Haar oma ontsnapte met haar broer omdat ze niet thuis waren terwijl haar hele familie was verraden en weggevoerd werd. Net voor de bevrijding overleden de overgrootouders. Haar oma zwierf de laatste maanden over straat met een rugzakje en met hier en daar een onderduikadresje voor een paar nachten. Samen met haar broer en nog een zus die wel weggevoerd was overleefden ze de oorlog.
Een aantal jaren geleden kreeg de familie bericht van iemand uit Duitsland (haar overgrootvader en -moeder waren van Duitse komaf) dat hij een dagboek had dat haar overgrootmoeder bijgehouden had in de oorlog. Van dit dagboek is een boek gemaakt. Helaas kon haar oma dat niet meer meemaken, die was zeven jaar daarvoor overleden.
Zo’n bijzonder, prachtig/verdrietig maar ook mooi verhaal van een Joodse familie in oorlogstijd. IMG_20200306_101921Zij had zulke mooie herinneringen en een speciale band met haar oma. Ze logeerde er een paar keer per week en haar oma vertelde dan altijd de verhalen over de oorlog.
Zij vertelde ook dat het inmiddels wel de 3e generatie is maar dat nog steeds de oorlog door het verlies van zoveel mensen nooit vergeten wordt.
Dan denk ik even een interviewtje met een nieuw hoofd verzorging en dan kom ik met zo’n prachtig verhaal er bij naar huis. Nu nog uitwerken. Ga mijn uiterste best doen want dat verdient dit verhaal wel.
Dit is de omschrijving van het boek dat “Deze ontspoorde wereld” heet.

Van 1940 tot 1944 houdt de in Nederland wonende Duits-Joodse Paula Bermann een dagboek bij. Dat doet ze in het Kurrentschrift, een Duitse schrijfmethode die nog maar weinigen kunnen lezen. Het dagboek vormt een beklemmend verslag over de wereld in oorlog, haar Nederlandse gezin, haar familie in Duitsland. Ze is politiek zeer goed geïnformeerd en beschrijft het dagelijks leven in Amsterdam en vanaf 1942 in onderduik in Jutphaas gedetailleerd. Tussen de regels door klinken haar angsten en verlangens, en haar weerzin tegen een opgelegde identiteit: zowel Duits als Joods. Als Duitse wordt ze gewantrouwd, als Joodse opgejaagd.
Bermanns dagboekaantekeningen zijn doortrokken van weemoed, boosheid, zorg om haar kinderen, afkeer van haar landgenoten en angst voor verraad. Nooit eerder verscheen een zo gedreven en precieze beschrijving van een leven in bezet Nederland, geschreven door een Duitse Jodin.
Het dagboek eindigt abrupt: voorjaar 1944 worden Paula, haar man Coen en hun dochter Inge verraden, opgepakt en via Westerbork naar Bergen-Belsen gedeporteerd. Vlak voor de bevrijding sterven Paula en Coen. Hun drie kinderen overleven de oorlog.
Paula Bermann, geboren 9 maart 1895, groeide op in een liberaal Joods gezin in het Duitse Konken en Kusel, en diende tijdens de Eerste Wereldoorlog als verpleegster aan het front in
Frankrijk.
In augustus 1918 trouwde Paula met de Nederlander Coen van Es, eveneens van Joodse afkomst. Coen en Paula kregen drie kinderen: Hans (1919), Inge (1923) en Sonja (1927). Tot Paula, Coen en Sonja op 24 augustus 1942 onderdoken bij het gezin van beroepsmilitair Jan Kooy in Jutphaas, een dorp vlak bij Utrecht, bewoonde het gezin een benedenhuis in Amsterdam-Zuid.

Fabelhaft vervolg…….

soldaatlogo-650x433Goede raad was duur, te laat komen betekende de eerste helft gewoon niet zien. Taxi bellen of liften zei mijn vriendin.
We stonden op een goede plek, veel verkeer en ze konden makkelijk ons oppikken bij de bushalte….. niet zo mijn ding moet ik zeggen maar zij ging meteen staan, duim omhoog en ik deed ook maar mee heel lullig een half duimpje omhoog, een beetje gegeneerd. De auto’s reden een voor een voorbij zonder ook maar aanstalte te maken om te stoppen.
Opeens komt er een oud campertje aan, hij voegt in en stopt, we lopen er naar toe. Het is een Duits gezinnetje op vakantie. In mijn beste Duits vertel ik waarom we een lift zoeken en dat we er wel voor willen betalen. Maar daar willen ze niets van weten, stap maar in zeiden ze we brengen jullie daar wel even naar toe. Het adres ingetoetst en daar gingen we, het was zo’n 7 minuten rijden. Nog een keer reden we te ver, hij ging gewoon keren waar het niet mocht, zo bizar. TheaterHangaar_op_vliegveld_ValkenburgIk vroeg nogmaals of ik ook niets mocht geven aan de kinderen voor in de vakantie. Dat hadden ze inmiddels verteld dat ze op vakantie gingen in Nederland, de kinderen hadden in Duitsland twee weken vakantie. Maar nee, beiden wilden er helemaal niets van weten. Bij de oudste jongen, schat een jaar of 8 zag ik wel zijn ogen oplichten toen ik het zei mag ik de kinderen wat geven. Het jongste kindje van een jaar of 3/4 zat slaperig nog achterin. In no time hadden ze ons afgeleverd gewoon voor het theater. Echt bijzonder zo speciaal. We gaven de man een hand en de vrouw een knuffel en bedankten ze nogmaals meer dan hartelijk voor wat ze gedaan hadden. Wat waren we blij en opgelucht. Nu waren we er ruim op tijd konden nog naar toilet en een bakje doen voordat de musical begon. Een prachtige musical, goed gedaan, indrukwekkend en soms kippenvel kreeg ik er van. Ook alles er om heen catering en toiletten allemaal zo prima georganiseerd. Chapeau. Maar dat gevoel dat die Duitse mensen me gegeven hadden, eigenlijk zo absurd dat we naar iets over de oorlog gingen en dan door Duitse mensen gebracht werden met zoveel hartelijkheid terwijl alle Nederlanders doorreden.. Mijn vriendin zei ook nog na afloop. Ik vond het gewoon eigenlijk na dit niet leuk dat ze het steeds over de moffen hadden. Natuurlijk hoorde dat bij die tijd…. maar het deed ons wel beseffen dat ook veel Duitse mensen dit niet gewild hebben die oorlog en er eigenlijk alleen verliezers waren. Na de voorstelling gingen we naar buiten en zagen we die bussen staan die geboekt konden worden. “ik vraag of me mee mogen rijden” zei mijn vriendin. Ik zei, dat mag nooit joh daar moet je een ticket download (1)voor hebben. Maar ze ging het vragen en de man zei, stap maar in hoor en rij maar mee. Maar ik heb geen ticket zei ze, geeft niet hoor zei die man, er is nog plaats genoeg. Echt gekker moest het niet worden. Een mevrouw die wel betaald had, voorin zat en het hoorde ontplofte net nog niet zagen we…..Zo kwamen we makkelijk op het station in Leiden. Zijn de stad in gegaan en konden nog heerlijk buiten eten in “De Bruine Boon”. Wat een dag wat bijzonder. Ons eerste drankje proostten we op het Duitse echtpaar dat voor ons deze dag zo’n bijzonder tintje gaf.  De terugreis over Rotjeknor gegaan omdat vanuit Gouda ’s avonds de busreis zo lastig is. Half uurtje ergens wachten, verder verliep het prima…. Voetjes op de bank, even een wijntje genomen en deze dag laten bezinken…….Super heb er geen ander woord voor of zoals de titel al zegt Fabelhaft……..

Aanslag…..

Geschreven als WE300 met als thema dit keer Aanslag….. een verhaal fictief of echt van 300 woorden waarvan het betreffende woord niet gebruikt mag worden.

Ze het niet zo slecht gehad in de oorlog, het jonge stel, verloofd en allebei werkend bij een boer als knecht en meid.  Hij woonde permanent op de boerderij, “geëmigreerd” vanuit Friesland. Afgekeurd voor de militaire dienst vanwege zijn doofheid.  Eigenlijk viel het met die doofheid wel mee. Glunderend kon hij vertellen dat toen hij wegliep bij de keuring de keuringsarts iets op de grond liet vallen, hij het wel hoorde maar doorliep. Afgekeurd. Zij ging regelmatig naar haar ouders, een gezin van 9 kinderen, weinig eten.
Soms nam ze wat mee van de boerderij, daar waren haar ouders heel blij mee. 
Thuis stond ook haar volle linnenkast die ze gespaard had voor haar uitzet. Ze keek er nooit in ze wist wat ze had.Mama en papa trouwfoto 2
Een broer van haar was ondergedoken en niemand mocht weten waar hij was, bang om verraden te worden.
De oorlog was voorbij, het feest barstte los. Meteen werden er door het jonge stel plannen gemaakt om te gaan trouwen. Steeds uitgesteld vanwege de oorlog, ze kregen zelfs al een klein huisje. Ze wilde haar uitzet in gaan pakken, opende de kast. Ze schrok zich het apenzuur…… De hele kast was leeg alsof er een bom in ontploft was. Ze riep haar moeder die haar in tranen vertelde dat al haar mooie linnengoed was geruild voor eten om het gezin eten te kunnen geven. Haar aanvankelijke boosheid was snel verdwenen, haar moeder deed wat iedere moeder zou doen voor haar kinderen. Bovendien realiseerde ze zich dat er zoveel ergere dingen in de oorlog waren gebeurd. Al hun familieleden hadden het overleefd.
Het stond de bruiloft van het jonge stel niet in de weg en ook met een minder gevulde linnenkast kwam het met die twee helemaal goed en hadden ze een lang en gelukkig huwelijk samen.

Meer verhalen bij Plato…… https://platoonline.wordpress.com/2019/04/26/we-300-voor-april-mei/

Ik ben vanavond 2 minuten stil voor al die mensen die het mogelijk maakten dat wij nog steeds, bijna 75 jaar later, in vrede en luxe hier wonen.  Jullie toch ook !!!!!!!!!!!!!!

 

100 jaar geleden……

papaHij werd geboren in Friesland, in een klein dorpje in het noorden van Friesland, Holwerd vandaag precies 100 jaar geleden.

Zijn moeder overleed op jonge leeftijd en zijn vader bleef alleen over met 4 kleine kinderen, zeker in die tijd was dat niet te doen dus hij trouwde met een weduwvrouw met 2 kinderen en samen kregen ze nog 2 kinderen er bij.

Een gemengd gezin hij was dol geweest op zijn moeder en kon het niet goed vinden met zijn stiefmoeder. Toen hij een jaar of 18 was vertrok hij naar een vriend van hem die werk gevonden had in “Holland”  en hem verteld had dat hij daar zo als boerenknecht aan de slag kon gaan.

Hij vond er werk en  een vrouw en na de oorlog werd er img382018965getrouwd en werden er vijf kinderen geboren.
Het vierde kind, een meisje was ik,  werd vernoemd naar zijn moeder en of dat er iets mee te maken heeft weet ik niet maar ik had wel een speciale band met mijn vader, want over hem gaat het.

Ik had een geweldige vader die hard werkte voor zijn gezin maar een enorme humor had en altijd in was voor gekkigheid.

Ik herinner me als kind dat ik mee mochtpapa  en angela achter op de fiets, zijn dikke jas waar ik me aan vasthield voel ik nog en in gedachte zie ik nog de vonkjes van zijn sigaret langs me heen vliegen.

Of toen ik wat ouder was en we samen naar Gouda naar de markt gingen waar hij iedere zaterdag boodschappen ging doen voor mijn moeder.
En de bijzondere keer dat ik voor mijn verjaardag een rood tasje uit mocht zoeken op de markt in Gouda, dat vergeet ik nooit meer.
Of als hij ons meenam naar buiten als het onweerde en we onder een afdakje gingen staan kijken naar de bliksemflitsen boven de weilanden.

Ik ging met hem en mijn zusje een paar keer naar Friesland op familiebezoek en dat waPapa en petert toch wel een hele belevenis zo’n reis met de trein.

Mijn ouders hadden een heel gelukkig huwelijk en wij hadden als kinderen een fantastische jeugd, er was weinig geld, we moesten allemaal flink aanpakken en meehelpen maar er was veel liefde.

Toen mijn vader begin 70 was begon hij TIA’s te krijgen, steeds vaker en tengevolge daarvan werd hij dement en na nog jaren thuis gewoond te hebben ging het niet meer en werd hij opgenomen in een verpleegtehuis.

Op zijn slechte momenten had hij er moeite mee dat hij overal mee geholpen moest worden en was hij knorrig op zijn goeie momenten speelde hij voor ons op zijn mondharmonica en als er familie uit Friesland kwam sprak hij opeens weer helemaal zijn “memstaal”.

Hij overleed op Vaderdag op 78 jarige leeftijd en we konden allemaal nog afscheid van hem nemen.papa
Toen ik de avond van zijn overlijden buiten de hond uit liep te laten keek ik naar boven en zei ik “Zo pap, jij bent er al, heb je het naar je zin daar, doe de groeten aan Angela” en ik voelde me zo blij dat zijn lijden afgelopen was.  Dat is voor niemand wat en zeker niet voor mijn buitenvader die altijd bezig was.

Vandaag zou hij 100 jaar zijn geworden en eigenlijk vind ik dat wel een gek idee, heb helemaal vrede met zijn overlijden en dit is voor mij geen verdrietig blogje maar toch zal ik op deze dag aan hem denken mijn geweldige vader.